Fındıq bağının becərilməsi və gübrələnməsi: illik təqvim

İllik dövr bir baxışda

Fındığın bir qəribəliyi var: çiçəkləmə qışdadır. Sırğalar yanvar-martda tozlanır, yarpaq isə apreldə açılır — ona görə qış şaxtaları və erkən yaz bağ üçün göründüyündən vacibdir.

Gübrələmə: yazda azot, payızda kalium

İşlək sxem sadədir. Azot yazda verilir: yarpaqlama başlayanda əsas pay, may sonunda ikinci hissə — yetkin bağda ümumi norma təxminən 60-100 kq/ha (t.e.) civarındadır, cavan bağda xeyli az. Kalium payızda torpağa gedir (təxminən 60-90 kq/ha) — qışa və gələn ilin dolumuna ehtiyat. Fosfor hər il şərt deyil: dağətəyi torpaqların çoxunda ehtiyat var, ehtiyacı analiz göstərir.

Üzvi gübrənin fındıqda xüsusi yeri var: 2-3 ildən bir cərgəaralarına 20-30 t/ha çürümüş peyin torpağın strukturunu və su tutumunu saxlayır. Bütün bu rəqəmlər təxmini intervaldır — bağın yaşı, sıxlığı və torpaq analizi olmadan dəqiq doza yoxdur; yekun normanı analizlə və aqronomla dəqiqləşdirin.

Budama və dibcəklə mübarizə

Fındıq kol bitkisidir və bütün mövsümü dibindən pöhrə atır. Dibcək qidanı və suyu əsas gövdələrdən oğurlayır — mövsümdə 2-3 dəfə, torpaq səviyyəsindən kəsilməlidir. Hündürdən kəsmək işi çoxaldır: kəsim yerindən daha sıx pöhrə qalxır.

Budamanın məqsədi kolun içinə işıq salmaqdır: qurumuş, xəstə və içəri baxan budaqlar çıxarılır, kolda adətən 6-8 güclü gövdə saxlanır (sorta və becərmə sisteminə görə dəyişir). Vaxtı — yarpaq tökümündən sonra, şirə hərəkəti başlamamış.

Yığım: vaxt və sahə təmizliyi

Fındıq yerə tökülərək yığılır — yəni yığımın keyfiyyəti ondan əvvəlki işlə müəyyən olunur. Avqustda tökülmə başlamazdan qabaq cərgəaraları biçilib hamarlanmalıdır: hündür otda tökülən fındığın bir hissəsi sadəcə itir. Tökülmə başlayandan sonra yığımı uzatmaq da itkidir: yerdə qalan fındıq nəm çəkir, kif və ziyanverici riski artır, uzun yağışdan sonra ləpənin keyfiyyəti düşür.

Yığılan məhsul dərhal qurudulmağa qoyulur — nəmlik təhlükəsiz həddə enməyincə qalaqda saxlamaq bir gecədə keyfiyyət itirməyin ən qısa yoludur.

Quraqlıq stressi: NDMI siqnalı

İyun-iyul dolumu bağın suya ən həssas pəncərəsidir: bu dövrün qıtlığı puç (boş) fındıq faizini birbaşa artırır. Zaqatala zonasında bağlar çox vaxt yağışa güvənir, Xaçmazda suvarma daha geniş yayılıb — hər iki halda problem eyni cür başlayır: gözlə görünməzdən əvvəl.

Peykdə bunun üçün NDMI var — bitki toxumasının nəmlik indeksi. Dolum dövründə NDMI-ın ardıcıl enməsi «bağ susuzlayır» siqnalıdır və adətən yarpağın bozarmasından xeyli əvvəl görünür. Agradex-in pulsuz paketində NDVI ilə yanaşı NDMI də var; qeydiyyatsız demo sahədə ikisinə də baxmaq olar.

Bağlarımızdan bir müşahidə

İzlədiyimiz Qax bağlarının birində yayın ortasında bağın şimal zolağı NDVI-da qonşu zolaqlardan ardıcıl geri qalırdı. Yerində yoxlama nə xəstəlik, nə ziyanverici tapdı — həmin zolağın suvarma xətti zəif işləyirdi. Peyk diaqnoz qoymadı, ünvan verdi: «bura bax». Xəstəlik axtarışında peykin nəyi görüb-görmədiyini ayrıca yazıda dürüst açmışıq; qısası — NDVI səbəbi demir, amma yoxlamanı kor-koranə olmaqdan çıxarır.

Dürüst hədlər

• 10 metrlik piksel tək kolu göstərmir — NDVI/NDMI zolaq və zona səviyyəsində işləyir.
• Sıx çətirli bağda NDVI «doyur»: 0.8-dən yuxarıda fərqlər çətin seçilir; nəm stressinə NDMI daha həssasdır.
• Gübrə rəqəmləri orta intervaldır: torpaq analizi və bağın yaşı olmadan resept yoxdur.
• Buludlu keçid şəkil vermir — dağətəyi zonada yayda da 1-2 həftəlik fasilə normaldır.

Növbəti addım